Een voltijdse arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd vereist geen schriftelijke overeenkomst volgens artikel L1221-1 van de Arbeidswet. Het opstellen van een contract blijft echter de norm in bijna alle bedrijven, en de collectieve arbeidsovereenkomsten vereisen vaak vermeldingen die de wet niet voorziet. Het opstellen van een betrouwbaar model voor een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd veronderstelt een beheersing van de samenhang tussen de wettelijke basis, de conventionele bepalingen en de facultatieve clausules die de werkgever daadwerkelijk beschermen.
Facultatieve clausules van de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd: diegene die de uitvoering van het contract echt veranderen
De algemene artikelen sommen de clausules op zonder hun operationele impact te hiërarchiseren. Wij raden aan om de inspanning voor het opstellen te concentreren op drie clausules waarvan de slechte formulering de meeste geschillen genereert.
Aanvullende lectuur : Hoe te controleren of een bedrijf definitief gesloten is: methoden en praktische tips
De non-concurrentieclausule moet een financiële tegenprestatie, een geografische beperking en een duur voorzien. Zonder tegenprestatie is deze ongeldig. De jurisprudentie sanctioneert ook de geografische gebieden die onevenredig zijn in verhouding tot de werkelijke activiteit van de werknemer.
De mobiliteitsclausule verdient vergelijkbare aandacht. Deze moet het betrokken geografische gebied nauwkeurig definiëren. Een te vaag geformuleerde clausule (bijvoorbeeld “over het hele nationale grondgebied” zonder rechtvaardiging gerelateerd aan de functie) kan als misbruik worden beschouwd.
Zie ook : Hoe een aanvraag voor 400 euro gemeentelijke hulp te doen: stappen en belangrijke tips
De vertrouwelijkheidsclausule, vaak overgenomen van een standaardmodel, verdient aanpassing aan de sector. Wij merken op dat generieke formuleringen zoals “alle informatie met betrekking tot het bedrijf” niet altijd bestand zijn tegen een juridische toets. Het is beter om de categorieën van beschermde informatie op te sommen: klantgegevens, commerciële methoden, technische knowhow.
Voor een model van een arbeidsovereenkomst om te downloaden dat deze clausules integreert, controleer of het document varianten biedt volgens de toepasselijke collectieve arbeidsovereenkomst en geen unieke tekst die bedoeld is om alle gevallen te dekken.
Verplichte vermeldingen van de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd volgens de toepasselijke collectieve arbeidsovereenkomst
De Arbeidswet vereist geen verplichte vermeldingen voor een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Het zijn de collectieve arbeidsovereenkomsten die deze verplichting creëren. Het verwarren van de twee bronnen is de meest voorkomende fout in de gratis modellen die online beschikbaar zijn.
De vermeldingen die doorgaans door de collectieve arbeidsovereenkomsten worden geëist, omvatten:
- De functie en de bijbehorende classificatie in de conventionele schaal, met de hiërarchische coëfficiënt wanneer de overeenkomst dit voorziet.
- De gedetailleerde bruto beloning: basissalaris, eventuele conventionele bonussen, gewaardeerde voordelen in natura.
- De duur en de voorwaarden van de proeftijd, inclusief de eventuele verlenging. Voor een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd varieert de wettelijke duur: 2 maanden voor arbeiders en werknemers, 3 maanden voor leidinggevenden en technici, 4 maanden voor kaderleden (art. L1221-19 C. trav.), eenmaal verlengbaar indien de collectieve arbeidsovereenkomst dit toestaat.
- De werkplek, de datum van indiensttreding en de toepasselijke collectieve arbeidsovereenkomst.
De arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met deeltijdse arbeid valt onder een ander regime. De Arbeidswet vereist hier een schriftelijke overeenkomst die de wekelijkse of maandelijkse duur, de verdeling van de uren over de dagen van de week of de weken van de maand, de voorwaarden voor wijziging van deze verdeling en de grenzen van aanvullende uren bevat.
Verkrijging van betaalde vakantiedagen tijdens ziekte: een update om in de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd op te nemen
De wet van 22 april 2024 heeft de regels voor de verkrijging van betaalde vakantiedagen tijdens ziekte gewijzigd. Deze ontwikkeling heeft directe gevolgen voor het opstellen van contractmodellen en de bijbehorende interne beleidslijnen.
Een werknemer die ziek is door niet-beroepsgebonden ziekte verwerft nu 2 werkdagen vakantie per maand, met een maximum van 24 dagen per jaar. Voor ziekteverzuim als gevolg van een arbeidsongeval of een beroepsziekte blijft de regel van 2,5 dagen per maand van kracht.
De downloadbare modellen voor arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd bevatten bijna nooit dit onderscheid. Wij raden aan om een vermelding toe te voegen die verwijst naar de geldende wettelijke bepalingen in plaats van een berekening in het contract vast te leggen. Een formulering zoals “de vakantiedrechten worden verworven in overeenstemming met de geldende wettelijke en conventionele bepalingen” biedt een betere juridische zekerheid dan een gedetailleerde paragraaf die verouderd zal zijn bij de volgende hervorming.
Europese richtlijn over transparantie van beloningen en opstellen van de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd
De Europese richtlijn over salaristransparantie zal de manier waarop de beloningsclausule moet worden opgesteld wijzigen. De criteria voor het bepalen van de beloning en de niveaus van progressie moeten objectief en toegankelijk zijn voor de werknemer.
Concreet kan de werknemer schriftelijk informatie aanvragen over zijn individuele beloning en over de gemiddelde beloningen per geslacht voor gelijkwaardige functies. De werkgever moet binnen een termijn van 2 maanden antwoorden.
Elke vertrouwelijkheidsclausule met betrekking tot salarissen die een werknemer zou beletten om over zijn beloning te communiceren, zal verboden zijn. Als uw model van de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd een vertrouwelijkheidsclausule bevat die “de beloningsvoorwaarden” dekt, moet deze worden herschreven voordat de richtlijn wordt omgezet.
DPAE en voorafgaande formaliteiten: wat het contract niet vervangt
Het opstellen van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ontslaat niet van de Voorafgaande Verklaring van Indiensttreding (DPAE) bij de URSSAF. Deze formaliteit moet uiterlijk op de laatste werkdag vóór de indiensttreding worden vervuld. Het ontbreken ervan vormt een overtreding van de wet op verborgen arbeid.
Het contract zelf hoeft de DPAE niet te vermelden. De overhandiging van een ondertekend exemplaar aan de werknemer binnen een redelijke termijn blijft echter een praktische verplichting die de meeste collectieve arbeidsovereenkomsten reguleren.
Een goed opgesteld model van een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd verdient het om vergezeld te gaan van een checklist van de aanstellingsformaliteiten: DPAE, informatie- en preventiebezoek, inschrijving in het unieke personeelsregister, overhandiging van de informatiebrochure over de garantiebepalingen en de aanvullende verzekering. Het contract formaliseert de arbeidsrelatie, maar dekt slechts een deel van de verplichtingen van de werkgever bij indiensttreding.
Een gratis model aanpassen aan de eigen situatie blijft de meest redelijke aanpak voor een kleine of middelgrote onderneming. Voorwaarde: systematisch de toepasselijke collectieve arbeidsovereenkomst controleren, de clausules met betrekking tot vakantiedagen en beloning bijwerken, en nooit een gedownload document als definitief beschouwen zonder het te herlezen in het licht van de geldende wetgeving.